محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1898
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
عاليه عزت الدوله اشتغال نمودند - ميرزا عيسى وزير دار الخلافه به يك قطعه نشان تمثال همايون سرافراز آمد - محاسبهء دار الخلافهء طهران و توابع را به عهدهء ميرزا عباس خان معاون الملك واگذار فرمودند - مدرسهء دار الفنون ترقّى كلّى كرده و كتب مفيدهء علميه زياد معلّمين و متعلّمين ترجمه و تأليف كردهاند - محمد اسمعيل خان وكيل الملك حكمران كرمان و بلوچستان داعى حق را لبيك اجابت گفت و حسين خان شهاب الملك اميرتومان به حكومت كرمان منصوب گرديد - جناب مسيو دوبونير ، وزير مختار و ايلچى مخصوص دولت فرانسه مأمور به اقامت دربار دولت عليّه با تشريفات وارد دار الخلافه شد - نصر اللّه خان سرتيپ زنبوركخانه به اعطاى يك قطعه نشان سرتيپى و حمايل آن سرافراز آمد - نواب حشمت الدوله را به حكومت عربستان و بروجرد منصوب فرمودند - ميرزا سيد حسين سررشتهدار چاپارخانه به پيشكارى كرمان برقرار گرديد - چون جمعيت و آبادى دار الخلافه نهايت رو به ازدياد نهاده و شهر گنجايش جمعيت حاليه را ندارد مقرّر فرمودند كه شهر طهران را از سمت دروازه شميران يكهزار و هشتصد ذرع و از سه جانب ديگر از هر طرف يكهزار ذرع وسعت دهند و كفالت اين امر را به عهدهء جناب آقاى مستوفى الممالك و ميرزا عيسى وزير دار الخلافه موكول فرمودند و روز يكشنبه يازدهم شعبان شروع به اين امر نموده محض تيمّن سركار اعليحضرت شاهنشاهى كلنگى از نقره به دست مبارك بر زمين زده و حضرت امجد شاهنشاهزاده و الا نايب السلطنه نيز اقتدا به وجود مسعود همايون كرده كلنگى بر زمين زدند از آن پس مأمورين به حفر خندق مشغول گرديدند . دور اين شهر تخمينا سه فرسنگ و نيم خواهد شد و دوازده دروازه مقرّر است كه ساخته شود و از اين روز شهر طهران موسوم به دار الخلافهء ناصرى گرديد - نواب و الا معتمد الدّوله فرهاد ميرزا به نشان اميرنويانى سرافراز شدند - آقا خان محلّاتى كه چندين سال است كه در صفحات هندوستان متوقف مىباشد سه زنجير فيل و يك كرگدن به دربار معدلتمدار فرستاد - هم در اين سال بناى عمارت مباركهء شمس العماره كه به پنج مرتبه ساخته شده و نظير بناهاى عالى فرنگستانست صورت اتمام يافت - دروازهء مباركهء ناصرى در انتهاى خيابان ناصريّه نيز زيور اتمام پذيرفت - ميرزا محمّد صادق قايم مقام به